गठबन्धन भन्दा पहिला के यि प्रश्नको जवाफ दिने हिम्मत होला देउवा -प्रचण्ड सँग ?

नेपाली काग्रेसका सभापती शेरबहादुर देउवालाई परमादेशबाट प्रधानमन्त्री बनाउँन एकजुट भएका दलहरु आसन्न सबै तहका निर्वाचनहरुमा गठबन्धन गरेरै जाने र नेकपा एमालेलाई पत्तासाफ बनाउँने हुँकार दिइरहेका छन् भने प्रमुख प्रतिपक्षी दल नेकपा एमालेले सबै मिलेर आए पनि सामना गर्न तयार रहेको च्यालेन्ज स्विकार गरिरहेको छ ।

२०७४ सालको संघिय निर्वाचनमा मध्य दशैँका विचमा हठात बनेको बाम गठबन्धन छिन्नभिन्न बनेको छ । झण्डै दुई तिहाइ मत सहितको सुविधाजनक बहुमतको सरकार चलाएको कम्युनिष्ट पार्टी अहिले विभाजनको दुर्दशामा फसेको छ भने फेरी पनि नयाँ खालको गठबन्धनको कसरत भइरहेको छ ।

एमाले विरुद्ध एकजुट भएका दलहरुको चरित्र र विचार हेर्दा हेर्नेहरुनै दंग पर्ने अवस्था देखिन्छ । देखिपन्थी पार्टीको आरोप लाग्ने नेपाली काग्रेस देखी उग्रवामपन्थीको आरोप लाग्ने माओवादी केन्द्र सम्म अनी संघियताको नामै सुन्न नचाहने चित्रबहादुर केसीको राष्ट्रिय जनमोर्चा देखी जातीय आधारमा १४ राज्य बनाउँनु पर्छ भन्ने बावुराम भट्टराई र उपेन्द्र यादवको जसपा सम्म एउटै गठबन्धनमा आवद्ध हुनु आफैँमा अनौठो बिषय रहेको विश्लेषण हुने गरेको छ ।

नेकपा एमाले विभाजन गराएर पार्टीको नामनै एकिकृत समाजवादी राखेका माधव कुमार नेपाललाई झनै गठबन्धनको आवश्यकता परेको छ । बेलाबेला काग्रेस सभापती शेरबहादुर देउवा र नेकपा माओवादी केन्द्रका अध्यक्ष पुष्ककमल दहाल प्रचण्डले एक्लै चुनाव लड्न तयार छौँ भन्ने गरेका भए पनि माधव कुमार नेपालले गठबन्धन बाहेक एक्लै चुनाव लड्ने कुरा गरेका छैनन् यद्यपी उनले आगामी चुनावमा एमालेलाई पत्तासाफ बनाउँने र टर्च बालेर खोज्नु पर्ने ठाउँमा पुर्याउँने भन्न भने छोडेका छैनन्।

कुनै पनि कोणबाट विचार र सिद्धान्त नमिल्ने दलहरुका विचमा हुन लागेको गठबन्धनको औचित्यबारे विभिन्न कोणबाट बहसहरु उठिरहेका छन् । एमाले हराउँने र सत्तामा पुग्ने भन्दा बाँकी तर्क गर्नैै नसकिने अवस्थामा उनिहरु रहेका छन् । एमाले अध्यक्ष केपी ओलीले गरेको संसद विघठनलाई प्रतिगमन भन्दै फेरी पनि प्रतिगमनको खतरा कामय रहेकाले परिवर्तनका लागी लडेका शक्तिहरु मिल्नु पर्ने तर्क उनीहरुले गरिरहेका छन् तर सुन्नेहरु यो तर्क पत्याउँन तयार छैनन् ।

२०७४ सालको स्थानिय तहको निर्वाचनमा पनि छिटफुट ठाउँमा नेपाली काग्रेस र माओवादी केन्द्रको विचमा गठबन्धन भएको थियो तर उक्त गठबन्धन निकै प्रत्युत्तपादक भएको निष्कर्ष निकालिएको थियो । घुम्दै फिर्दै रम्जाटार भनेको जस्तो फरी पनि काग्रेस माओवादी एकहुने ठाउँमा आइपुगेका छन् । मिसिएका छन् माधव नेपाल देखी चित्रबहादुर केसी सम्म ।

देउवा प्रचण्डको गठबन्धनको चर्चा चलिरहँदा वर्तमान सन्दर्भमा मात्रै नहेरेर पृष्ठभूमिका सन्दर्भ देखीनै व्याख्या विश्लेषण हुने गरेको छ । प्रचण्डको नेतृत्वमा तत्कालिन माओवादीले जनयुद्ध सुरु गर्दा देउवानै देशका प्रधानमन्त्री थिए । देउवालाई ४० बुँदै मागपत्र बुझाएर माग सम्बोधन नभए पछि माओवादी युद्धमा होमिएको थिया,े अहिले उनै प्रचण्ड देउवालाई सरकारको चाबी बुझाउँने मात्रै होइन उनी नभए राजनितीक अस्तित्व रक्षा गर्न नसक्ने अवस्थामा आइपुगेका छन् ।

केहि दिन अघि मात्रै एक टेलिभिजनलाई दिएको अन्तर्वामा प्रचण्डले देउवालाई बढो व्यवहार कुुसल नेता भनेर रिभ्यु गरेका थिए भने उनले नेकपा एमालेका अध्यक्ष केपी ओलीलाई खलनायक भनेका थिए । नामका अघि कम्युनिष्ट लेख्ने प्रचण्डलले देउवालाई व्यवहार कुुसल नेता र ओलीलाई खलनायको संज्ञा दिएका थिए ।

पुजिँवादी स्कुलका उत्पादन देउवा र मार्सवादी अझ माओवादी स्कुलका प्रचण्डका विचको गठबन्धनका बारेमा पर्याप्त बहस उठेको छ ।बहस, विवेचना गर्नेहरुले सत्ता मोहलेनै उनीहरु एक ठाउँमा रहेको निष्कर्ष निकालेका छन् । सत्ताका लागी जे पनि गर्न तयार भएका कारणनै यो सम्भव भएको नत्र अरु कारणले सम्भवनै नहुने धेरै जना राजनितिक विश्लेषकहरुले ओटिभी नेपाल डटकम सँग जिकिर गरेका छन् ।

अझै रोचक कुरा त के छ भने ज्योतिषीले सात पटक प्रधानमन्त्री हुने भविश्यवाणी गरेका शेरबहादुर देउवा ज्योतिषको परामर्श विना एक पाइलो पनि चाल्दैनन् तर ती सबै मान्यताहरुलाई अन्धविश्वास ररुढिबादी मान्ने प्रचण्ड आफुलाई क्रान्तिकारी कम्युनिष्ट देखाउँन बहुसंख्यक जनताले मान्ने पर्व दशै पनि नमनाइ टिका समेत लगाउँदैनन् तर पनि सरकार र सत्ताका लागी भने दुई थरि चिन्तनबाट चलेका देउवा र प्रचण्ड एक ठाउँ छन् ।