चोलेन्द्रले जेठानलाई राजिनामा गराउँनुको खास कारण यस्तो पो !

प्रधानन्यायाधिश चोलेन्द्र शमशेर जबराका जेठान गजेन्द्र हमाल जसरी अनपेक्षित रुपमा मन्त्री बनाइएका थिए त्यसै गरि नै मन्त्री पद बाट पनि बाहिरिएका छन् ।

आफु माथी प्रश्न उठे पछि धेरै विवादमा बसिरहन उपयुक्त नलागेर नैतिकताका आधारामा राजिनामा दिएको बताएका छन् तर भित्री खेल भने अर्कै भएको तथ्य बाहिर आएको छ ।

जेठानको कुर्सी बचाउँदा ज्वाइँसाबकै कुर्सी धरापमा पर्ने अवस्था आए पछि हतार हतार पानी माथीको ओभानो बन्नका लागी श्रीमान चोलेन्द्र शमशेरकै आग्रहमा हमालले राजिनामा दिएको रहस्य खुलेको छ ।

मन्त्री क्वाटर सर्न साइत हेरिहेको बेलामा हमालले राजिनामा नभए किन दिन्थे र ज्योतिषले मन्त्री क्याटर सर्ने साइत २ बजेको दिएका थिए त्यतिबेला उनी पुर्वमन्त्री बनिसकेका थिए । अवस्था नियन्त्रण बाहिर जान लागे पछि चोलेन्द्रलनै राजिनामा दिन हमाललाई सुझाएका थिए ।

मन्त्रिपरिषद्‍मा प्रधानन्यायाधीशले भाग लिएको भन्दै भएको आलोचनालाई बेवास्ता गर्दै नियुक्त भएका आपूर्तिमन्त्री गजेन्द्रबहादुर हमाल आइतबार विहान बालुवाटार पुगे र प्रधानमन्त्री शेरबहादुर देउवालाई राजीनामा बुझाए ।

विवादमा परेकाले राजीनामा दिएको हमालको तर्क छ । उनले भनेका छन्, ‘साथीहरुले त राजीनामा नदेऊ भनेका छन् । तर मैले धेरै सोचेँ, आफ्नो स्वविवेक प्रयोग गरेँ ।’

तर स्रोतहरुको दाबी छ, दशैंलगत्तै आफूमाथि ज्यादै अप्ठ्यारो परिस्थिति आउने आँकलन गरेका प्रधानन्यायाधीश चोलेन्द्रशम्सेर जबराले जेठान हमाललाई मन्त्रीबाट राजीनामा गराएका हुन् । त्यसमा प्रधानमन्त्री देउवाको पनि सहमति छ ।

मन्त्रीमा भाग माग्दै गर्दा प्रधानन्यायाधीश जबराले आम रुपमा आफ्नो कोटाबारे भेउ नपाउने र पाइहाले पनि यो रुपमा विरोध हुने अनुमान गरेका थिएनन् । तर सत्तारुढ दलहरुबीच मन्त्रालय भागवण्डा मिलाउन नसक्दा मन्त्रिपरिषद् विस्तारमा विलम्ब मात्र भएन, जबराले भाग खोजेको सूचना चुहियो ।

आफूले भाग नलिएको स्थापित गर्न जबराले दीपक तिमल्सिनाको साटो कांग्रेसकै पुराना नेता हमाललाई अघि सारे । ०५८ मा देउवाले कांग्रेस प्रजातान्त्रिक बनाउँदा बाँके जिल्ला सभापति भएका हमाल जबराका जेठान पनि हुन् । उनलाई मन्त्री बनाउँदा कांग्रेसकै कोटामा हो भन्ने स्थापित गर्न सकिने विश्वास सत्तारुढ गटबन्धनका नेताहरु र प्रधानन्यायाधीश जबरालाई थियो । ‘गजेन्द्र हमाल, शेरबहादुरसरहका कांग्रेस नेता हुन्’ भन्ने जबराको १८ असोज र ‘गजेन्द्र हमाल कांग्रेसकै कोटामा मन्त्री हुनुभयो’ भन्ने माओवादी केन्द्रका अध्यक्ष प्रचण्डको २३ असोजको सार्वजनिक अभिव्यक्तिले पनि त्यसको पुष्टि गर्छ ।

तर आम रुपमा प्रधानन्यायाधीशले मन्त्रिपरिषदमा भाग लिएको र हमाल उनकै कोटामा मन्त्री बनेको स्थापित त भयो नै, जबरा स्वयंममा संकटमा पर्दै गएको देखियो । शुक्रबार हमालले शीतल निवासमा आपूर्तिमन्त्रीको शपथ लिँदै गर्दा रामशाहपथस्थित नेपाल बार एशोसिएसनको सभाकक्षमा ‘न्यायपालिका शुद्धीकरण अभियान’बारे छलफल चल्दै थियो

त्यहाँ बार नेतृत्वले न्यायपालिका शुद्धीकरण अभियानमा साथ नदिए समानान्तर रुपमा अभियान अघि बढाउने र जबराको इजलास बहिस्कार गर्नेसम्म कुराकानी भएको थियो ।

‘अब बार एशोसिएसन र सर्वोच्च बारलाई ज्ञापनपत्र दिन्छौं । बारले यसको स्वामित्व नलिए हामी आफैं अभियानमा जान्छौं’ अधिवक्ता ओमप्रकाश अर्यालले भने, ‘प्रधानन्यायाधीशले कार्यपालिकासँग भागवण्डा खोज्नुभएको छ, लिनुभएको छ । उहाँबाटै न्यायमा अवरोध भयो । यो महाभियोगका लागि पर्याप्त आधार हो ।’ अर्याल सहितका कतिपय कानून व्यवसायीले दशैंलगत्तै महाअधियोगको मुद्दालाई अभियानको रुपमा अघि सार्ने तयारी गरेका छन् ।

‘सम्माननीयज्यू आफूलाई क्षति हुने घटनाक्रममा अत्यन्त सचेत हुनुहुन्छ । यसले मलाई बढी नै क्षति गर्छ भन्ने लाग्यो भने उहाँले जसरी हुन्छ सुरक्षित अवतरण खोज्नुहुन्छ । गजेन्द्र हमालको राजीनामा त्यसैको उदाहरण हो’ एक न्यायाधीश भन्छन् ।

कानून व्यवसायी मात्र होइन, सर्वोच्चकै न्यायाधीशहरुको सामना गर्न पनि जबरालाई सहज थिएन । किनकी प्रधानन्यायाधीशले मन्त्रीमा भाग लिँदा संवैधानिक इजलासमा रहेर प्रतिनिधिसभा पुनर्स्थापनाको पक्षमा फैसला गर्ने न्यायाधीशमाथि पनि प्रश्न उठेको छ ।

तर जबराले भाग दिँदा संवैधानिक इजलासमा रहेका अरु चार न्यायाधीश पनि विवादमा परे । स्रोत भन्छ, ‘सर्वोच्चभित्र र बाहिरबाट विरोधदेखि बहिस्कारसम्म सामना गर्नुपर्ने अवस्था आयो । यसले आफ्नै पद संकटमा पर्नसक्ने देखेपछि प्रधानन्यायाधीश जबराले मन्त्री हमाललाई राजीनामा गराएर संकटमोचनको प्रयास गरेका हुन् ।’