मन्त्री बाट हटेपछि खुल्यो मिनेन्द्र रिजालको पोल, अमेरिका सँग यस्तो सम्म गर्न ठिक्क परेका रहेछन् !

नेपाली काग्रेसको १४ औँ महाधिवेशमा महामन्त्री पदमा लज्जास्पद पराजय पछि रक्षामन्त्री पद बाट राजिनामा दिएका मिनेन्द्र रिजाको गम्भिर पोल खुलेको छ ।

नेपालको संसद बाट एमसीसी पास गर्ने की नगर्ने भनेर चर्को बहस भइरहँदा तत्कालिन रक्षा मन्त्री रिजालले एमसीसी भन्दा खतरनाक अमेरिका सँग अर्को सैन्य सहकार्य सँग सम्बन्धीत सम्झौता गर्ने अन्तिम तयरी गरिसकेको खुलासा भएको छ ।

अमेरिकाले प्रस्ताव गरेको अर्को एउटा सैन्य सहकार्यसम्बन्धी समझदारीपत्रमा हस्ताक्षर गर्न वासिङ्टनबाट ताकेता भइरहेको पाइएको छ। अमेरिकी स्टेट पार्टनरसिप प्रोग्राम ९एसपीपी० अन्तर्गत अमेरिकी सेना र नेपाली सेनाबीच दीर्घकालीन सहकार्य गर्ने सामरिक महत्वको प्रस्ताव नेपालले पाँच वर्षदेखि अघि नबढाई राखेको सैनिक अधिकारीहरु बताउँछन्। अमेरिकाले सैन्य सहकार्यसम्बन्धी उक्त समझदारी पत्रमा हस्ताक्षरका लागि नेपाललाई पटक–पटक ताकेता गर्दै आएको छ।

पछिल्लो पटक शेरबहादुर देउवा नेतृत्वको सरकार बनेपछि नेपाल र अमेरिकाबीचका कूटनीतिक छलफल र बैठकहरूमा वासिङ्टनले बारम्बार स्टेट पार्टनरसिप प्रोग्राममा नेपाली सेनाको सहभागिताबारे प्रतिबद्धता माग गर्दै आएको छ।

निवर्तमान रक्षामन्त्री डा. मिनेन्द्र रिजालले स्टेट पार्टनरसिपमा नेपाली सेनाको सहभागिताबारे अमेरिकासँग छलफल भएको र त्यसबारे आफूले सकारात्मक जवाफ दिइसकेको बताए। उनले यसबाट नेपाली सेनाको विपतसँग लड्ने क्षमता विकास हुने बताए।

निवर्तमान रक्षामन्त्री डा। रिजाल सन् २०१५ मै स्टेट पार्टनरसिप प्रोग्राममा सहकार्य गर्ने विषयमा अमेरिकासँग छलफल भए पनि नेपालका तर्फबाट निकै अलमल गरिएको बताउँछन्। तर, यही वर्ष आफू रक्षामन्त्री भएपछि त्यसलाई अघि बढाउने तयारी अघि बढाएको उनको भनाइ छ।

स्टेट पार्टनरसिप प्रोग्राम अघि बढाउने मुख्य एजेण्डा लिएर अर्को महिना अर्थात् सन् २०२२ को जनवरी २३ देखि फेब्रुअरी ३ सम्म दुई साता अमेरिकाको औपचारिक भ्रमणमा जाने तय समेत भइसकेको अवस्थामा आफूले राजीनामा दिएकाले अब नयाँ रक्षामन्त्रीको तहबाट त्यसलाई अघि बढाउनुपर्ने डा। रिजालले बताए।

‘नेपालबाट पहिलो पटक रक्षामन्त्रीको तहमा औपचारिक रुपमा अमेरिका भ्रमण तय भएको थियो। अमेरिकी रक्षा मन्त्रालय, अमेरिकी सेनाको इन्डो प्यासिफिक कमान्ड, अमेरिकी नेसनल गार्डका कार्यालय पनि भ्रमण गर्ने मेरो कार्यक्रम थियो। तर, रक्षामन्त्री पदबाट राजीनामा दिइहालेँ,’ डा। रिजालले भने, ‘स्टेट पार्टनरसिप कार्यक्रमबारे मैले प्रधानमन्त्री देउवालाई ब्रिफिङ पनि गरिसकेको छु। म मन्त्री पदमा नरहे पनि यो कार्यक्रम अघि बढ्नेछ। अहिले प्रधानमन्त्री आफैँले रक्षामन्त्रीको कार्यभार सम्हाल्नुभएको छ। उहाँले यसलाई सकारात्मक रुपमा अघि बढाउनुहुन्छ।’अमेरिकी सेनाको युटा नेसनल गार्डले कोरोना महामारीविरुद्ध लड्न गत अगस्ट २१ मा नेपाललाई मानवीय सहायता हस्तान्तरण गरेको थियो

नेपाली रक्षामन्त्रीको तय भएको यो नै पहिलो औपचारिक अमेरिका भ्रमण हो, जसमा डिफेन्स डिपार्टमेन्ट पेन्टागनमा दुई पक्षीय सुरक्षा वार्ता गर्ने तयारी थियो। रिजालले राजीनामा दिएको र अर्को रक्षामन्त्री नियुक्त नभइसकेको अवस्थामा अब यो भ्रमण र सैन्य सहकार्य सम्झौता के हुन्छ प्रष्ट भइसकेको छैन।

अमेरिकाले गर्न चाहेको स्टेट पार्टनरसिप कार्यक्रम नेपालका लागि महत्वपूर्ण रहेको रिजालले बताए।यसअन्तर्गत हाम्रो सेना र अमेरिकी नेसनल गार्ड ९अमेरिकी सेना० बीच दैवी प्रकोप र महामारीका बेला सहकार्य हुन्छ। हामीजस्तो जलवायु परिवर्तनका कारण पीडित साना मुलुकसँग न त दैवी प्रकोपसँग लड्ने क्षमता छ, न त उद्धारका लागि उपकरण नै। त्यसैले हाम्रा सेना र सुरक्षा निकायले दैवी प्रकोपको तयारी र रोकथामका लागि विदेशी मुलुकसँग सिक्नुपर्ने छ,’ उनले भने।